Friday, May 30, 2008

Stefnur og straumar í íslamskri heimspeki og guðfræði á miðöldum

Björn Egilsson fjallar um stefnur og strauma í íslamskri heimspeki og guðfræði á miðöldum í sinni ritgerð. Sé ástundun fræða hinna latnesku og íslömsku miðalda skoðaðar ofan í kjölinn kemur í ljós að þegar fram í sótti varð guðfræðinni ekki gert eins hátt undir höfði í löndum múslima og í hinni kristnu Evrópu, þrátt fyrir að eingyðistrúarbrögð af sama meiði gegnsýrðu þjóðlífið af álíkum mætti bæði í Austri og Vestri. Orsakir þess má rekja til deilunnar sem Magnús nefndi í einum af fyrstu tímunum, um hvort Kóraninn væri eilífur hluti Guðs eða skapaður hlutur. Svo að lesendur átti sig betur á eðli deilunnar mun ég varpa ljósi á rætur íslamskrar heimspeki í hinni grísk-rómversku arfleið, ástundun heimspeki og guðfræði í hinum rísandi menningarheimi Íslams og fræðimennina sem skópu þann heim. Þess er freistað að veita innsýn í þá fjölbreytni og ástríðu sem var að finna að baki þessum sögulegu atburðum, undir hinu stirða guðfræðilega yfirborði.

Thursday, May 29, 2008

Helgidagafriður í fjölmenningu

Viðfangsefni ritgerðar Magnúsar M. Norðdahl er helgidagafriðurinn, einokun kristninnar á honum og hugsanleg mannréttindabrot sem þeirri einokun fylgir m.a. hvað varðar bann á starfsemi og ákvörðun kaups vegna vinnu á þeim.

Er tímabært að gera róttækar breytingar hér á til þess að varðveita samfélagsfriðinn og til þess að tryggja að allir séu jafnir fyrir lögunum eða er ástæðulaust að hafa af þessu nokkrar áhyggjur? Magnús skoðar viðfangsefnið út frá gildandi löggjöf og forverum þeirra og þeim alþjóðlegu mannréttindaskuldbindingum sem við erum annað af tvennubundin af skv. lögum eða sem við óhjákvæmilega sveigjum löggjöf okkar eftir. Þó svo að ekki sé nema óbeint fjallað um réttarstöðu múslima hér á landi í þessu sambandi þá á umfjöllunin beint við um stöðu þeirra og allra annarra sem ekki tilheyra þjóðkirkjunni.

Sunday, May 25, 2008

Íslam og múslimar á Vesturlöndum

Kristján Þór Sigurðsson skrifar um íslam og múslima á Vesturlöndum og kynni/samskipti þátta sem oft er stillt upp sem andstæðum, þ.á.m. veraldarhyggju gegn trú, þjóðríki gegn fjölmenningu, austri gegn vestri, o.s.frv. Fjallað er um múslima á Vesturlöndum sem minnihluta og hvernig það skapar ákveðin vandamál en um leið grundvöll breytinga, ekki bara varðandi íslam og hugarheim þeirra og samfélag múslima á Vesturlöndum heldur einnig ákveðið endurmat á sjálfsmynd “okkar” við þessi kynni. Megin inntak ritgerðarinnar er aðvörun um að eðlisgera ýmsa flokkunarþætti manna á mönnum, svo sem menningu, trú, etnerni, þjóð, o.fl. en slík aðferðafræði hefur oftar en ekki haft mjög neikvæðar afleiðingar. Bent er á að vestrænir múslimar verða æ meiri hluti af “okkar” menningu og samfélagi á sama hátt og vestræn menning er fyrir löngu orðin samofin samfélögum í löndum múslima.

Friday, May 23, 2008

Íslam og jafnrétti

Guðný Ragnarsdóttir skrifaði ritgerð um íslam og jafnrétti. Í ritgerðinni er skoðuð umræða um femínisma og íslam, einkum í skrifum Fatimu Mernissi og Aminu Wadud. Þessir frumkvöðlar hafa að ýmsu leyti farið ólíkar leiðir til að nálgast spurninguna um jafnrétti kynjanna.

Réttmætt stríð í nafni íslam

Næsta ritgerð til að birtast er ritgerð Sigurjóns Ólafssonar um Réttmætt stríð í nafni íslam - Hvenær má heyja stríð og hver má taka þá ákvörðun?

Í þessari ritgerð er fjallað um þrjú megin viðfangsefni. Í fyrsta lagi hvað Kóraninn og hin lagalega hefð innan íslam segir um stríð og vopnuð átök. Í öðru lagi um hvenær sé réttlætanlegt að fara í stríð? Og í þriðja lagi um hver megi taka þá ákvörðun innan samfélags múslima?

Íslömsk myndlist í arabaheiminum

Fyrsta ritgerðin úr námskeiðinu Íslam í fortíð, nútíð og framtíð hefur verið birt á vefnum. Þetta er ritgerð Þórdísar Ástu Thorlacius og er tengill í hana hér fyrir neðan.

Hér er varpað ljósi á þá hefð sem skapast hefur í myndlist og listsköpun hjá múslimum og reynt að útskýra af hverju þetta er svona viðkvæmt mál hjá múslimum. Sérstaklega er fjallað um sýningu í Listasafni Akureyrar 27. júní –8. október árið 2002, sem sýndi á mjög skemmtilegan hátt hvernig hvert og eitt land og ríki getur og hefur skapað sína eigin þjóðlegu, jafnt sem nútímanlegu list.